ABŞ ardıcıl üçüncü ay dünyanın ən böyük neft ixracatçısı olub

ABŞ yüksək hasilat səviyyəsi və strateji neft ehtiyatlarından satışlar hesabına ardıcıl üçüncü ay dünyanın ən böyük neft və neft məhsulları ixracatçısına çevrilib. Bu barədə Reuters agentliyi gəmi hərəkətlərini izləyən Vortexa şirkətinin məlumatlarına istinadən xəbər verib.

Məlumata görə, ABŞ-dan xam neft və neft məhsullarının ixracı may ayında gündəlik təxminən 10,5 milyon barelə yüksəlib. Bu göstərici ölkəni uzun illər qlobal enerji bazarlarında dominant mövqedə olan Səudiyyə Ərəbistanını geridə qoyaraq dünyanın ən böyük ixracatçısı mövqeyində saxlayıb.

Reuters yazır ki, bu dəyişiklik qlobal enerji bazarlarında qüvvələr balansının yenidən formalaşdığını göstərir. Agentliyin qiymətləndirməsinə görə, ABŞ şirkətləri enerji ticarəti üzərində təsirlərini artırır, Vaşinqtonun İranla qarşıdurmasının dərinləşməsi isə beynəlxalq neft bazarlarında yeni geosiyasi reallıq yaradır.

ABŞ-ın enerji ixracında artım ölkənin son illərdə rekord neft hasilatına nail olması və strateji neft ehtiyatlarından milyonlarla barel neftin bazara çıxarılması fonunda baş verir. Bu amillər qlobal bazarda təklifin artmasına və Amerika neftinin beynəlxalq alıcılara daha geniş həcmdə çatdırılmasına şərait yaradıb.

ABŞ uzun illər ərzində Yaxın Şərq neftindən asılı olan ölkələrdən biri hesab olunurdu. Xüsusilə 1973-cü ildə ərəb ölkələrinin ABŞ-ın İsrailə dəstəyinə cavab olaraq tətbiq etdiyi OPEC neft embarqosu ölkənin enerji təhlükəsizliyi siyasətində dönüş nöqtəsi olmuşdu.

Son onillikdə şist nefti inqilabı ABŞ-ın enerji sektorunu əsaslı şəkildə dəyişib. Yeni texnologiyalar sayəsində hasilatın sürətlə artması ölkəni əvvəlcə enerji baxımından özünü təmin edən, daha sonra isə aparıcı ixracatçı dövlətə çevirib.

Analitiklər hesab edirlər ki, ABŞ-ın ixrac liderliyini qoruyub saxlaması qlobal enerji marşrutlarına, neft qiymətlərinə və ənənəvi ixracatçı ölkələrin bazar payına təsir göstərə bilər. ABŞ, Səudiyyə Ərəbistanı və Rusiya arasında rəqabət yaxın illərdə də qlobal enerji bazarının əsas müəyyənedici amillərindən biri olaraq qalacaq.

Gülnar Nazimqızı