• $
  • €
  • ₽
  • ₺
  • £

Rəsulzadənin doğum günündən 139 il ötür

Rəsulzadənin doğum günündən 139 il ötür
31.01.2023 12:34
Yanvarın 31-i müsəlman Şərqində ilk demokratik respublika olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin (AXC) yaradıcısı Məmməd Əmin Rəsulzadənin anadan olmasının 139-cu ildönümünüdür. 
 
Rəsulzadə Azərbaycan dövlətçiliyi ideyasının formalaşmasında mühüm töhfələr verib. 

İctimai xadim xatirəsi təkcə Azərbaycanda deyil, ömrünün mühüm hissəsini yaşadığı Türkiyədə də ehtiramla yad edilib.

Azərbaycan dövlətçiliyinin şüarlarından birinə çevrilən "Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz!” qanadlı sözlərin sahibi də məhz odur.

Rəsulzadə 1884-cü il yanvarın 31-də Bakının Novxanı kəndində anadan olub. Gənc yaşlarından siyasətlə maraqlanmış, çar rejiminə qarşı olan bir sıra müxalifət partiya və təşkilatlarında çalışıb, müxtəlif qəzet və jurnallarda məqalələr yazıb.

1909-cu ildə çar rejiminin təzyiqi ilə İrana köçən Rəsulzadə burada jurnalist kimi fəaliyyət göstərir.

İranda konstitusiya rejiminin süqutundan sonra siyasətçi təzyiqlərə məruz qalıb və 1911-ci ildə Türkiyədə məskunlaşmağa məcbur olub.

Müəyyən müddətdən sonra Rəsulzadə Bakıya qayıdır, Müsavat Partiyasına daxil olur və 1917-ci ildə partiyanın sədri seçilir.

1918-ci ildə Rəsulzadə Azərbaycan Milli Şurasına rəhbərlik edirdi. Onun sədrliyi ilə 1918-ci il mayın 28-də şura Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılmasını elan etdi.

1918-ci il iyunun 18-də Rəsulzadənin başçılığı ilə bir qrup Azərbaycan diplomatı Mərkəzi Avropa dövlətləri ilə Qafqazın yeni yaranmış dövlətləri arasında əməkdaşlıq çərçivəsində keçirilən konfransda iştirak etmək üçün İstanbula getdilər.

1918-ci il sentyabrın 15-də Osmanlı dövlətinin hərb naziri Ənvər paşa Bakının bolşevik birləşmələrindən azad edilməsi barədə Rəsulzadəyə məlumat verdi.
Rəsulzadə Bakıya qayıdıb, Müsavat Partiyasının başqanı kimi ölkənin siyasi həyatında fəal iştirak edib.

Azərbaycan bolşeviklər tərəfindən işğal edildikdən sonra Rəsulzadə həbs edilərək Moskvaya aparılıb. Stalinin təlqininə baxmayaraq, Rəsulzadə sovet hökuməti ilə əməkdaşlıqdan imtina etdi və SSRİ-ni tərk edib.

Siyasətçi müəyyən illər Fransa, Finlandiya, Polşa və Almaniyada yaşamış, antisovet məqalələri yazmış, Azərbaycanın sovet hakimiyyəti tərəfindən işğal edildiyini dünya ictimaiyyətinin diqqətinə çatdırıb.

1947-ci ildə Rəsulzadə Türkiyəyə köçür və Türkiyə vətəndaşlığını alır. 1949-cu ildə Ankarada "Azərbaycan Kültür Dərnəyi” yaradıb.

O, Türkiyədə Azərbaycanın müstəqilliyi mövzusunda kitablar yazmağa və müxtəlif konfranslar keçirməyə davam edib.

Məmməd Emin Rəsulzadə 1955-ci il martın 6-da Ankarada vəfat edib və paytaxtın Cebeci rayonundakı Əsri qəbiristanlığında dəfn edilib.

"Azərbaycan Kültür Dərnəyi” Türkiyədə bu günə kimi fəaliyyətini davam etdirir.

Türkiyənin bir çox əyalət və şəhərlərində küçə və prospektlər Rəsulzadənin adını daşıyır.

Ankaranın Çankaya rayonunda Məmməd Emin Rusalzadə adına Anadolu Liseyi də onun adını daşıyır. 
 
Gülnar 

www.anews.az
Instagram
Keçid et
Oxşar xəbərlər
Oxşar xəbərlər
Azərbaycan Tbilisidəki partlayışla bağlı Gürcüstana başsağlığı verib
Siyasət 21:55
Azərbaycan Tbilisidəki partlayışla bağlı Gürcüstana başsağlığı verib
Prezidentin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb
Siyasət 21:08
Prezidentin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb
Prezident İlham Əliyev Vyetnama rəsmi səfərə gəlib
Siyasət 17:13
Prezident İlham Əliyev Vyetnama rəsmi səfərə gəlib
İlham Əliyev Vyetnama səfər edəcək
Siyasət 14:19
İlham Əliyev Vyetnama səfər edəcək
"Azərbaycan Cənubi Qafqazda əsas logistika və energetika habıdır" - Prezident
Siyasət 13:59
"Azərbaycan Cənubi Qafqazda əsas logistika və energetika habıdır" - Prezident
İlham Əliyev: Azərbaycan-Vyetnam iqtisadi-ticari əlaqələri ardıcıl şəkildə inkişaf edir
Siyasət 13:47
İlham Əliyev: Azərbaycan-Vyetnam iqtisadi-ticari əlaqələri ardıcıl şəkildə inkişaf edir
Prezident Vyetnam Xəbər Agentliyinə müsahibə verib
Siyasət 13:36
Prezident Vyetnam Xəbər Agentliyinə müsahibə verib
Azərbaycan Ermənistandan 200-dən çox kütləvi məzarlığın yerini açıqlamağı gözləyir
Siyasət 11:57
Azərbaycan Ermənistandan 200-dən çox kütləvi məzarlığın yerini açıqlamağı gözləyir
Gürcüstan Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin rəisi Bakıya səfər edib
Siyasət 10:27
Gürcüstan Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin rəisi Bakıya səfər edib
Anews TV

Rəsmi Youtube kanalımız

Abunə ol